2015 جىلعى 10 تامىز, استانا قالاسى
مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتىن بەكىتۋ تۋرالى
«ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتتار جانە ولاردىڭ كەپىلدىكتەرى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 9-بابىنىڭ 3) تارماقشاسىنا جانە 23-بابىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتى بەكىتىلسىن.
2. مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار دەپارتامەنتى (ج.ا. جونتاەۆا) زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىقتىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن رەسمي جاريالانۋىن;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ە.ن.يمانعاليەۆكە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر ا.ءسارىنجىپوۆ
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 10 تامىزداعى
№521 بۇيرىعىمەن بەكىتىلدى
«مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋ» ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتى
1. مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتىن (بۇدان ءارى - ستاندارت) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ازىرلەدى.
2. ستاندارت كەلەسى زاڭدار ءتىزىمىنىڭ نەگىزىندە قولدانىلادى:
1) «ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتتار جانە ولاردىڭ كەپىلدىكتەرى تۋرالى» 2015 جىلعى 19 مامىرداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى;
2) «ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى;
3) «كەمتار بالالاردى الەۋمەتتiك جانە مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەۋ ارقىلى قولداۋ تۋرالى» 2002 جىلعى 11 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى.
3. ستاندارتتىڭ ماقساتى - ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتتار جۇيەسىندە بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن جانە وقىتۋمەن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ.
4. مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتىنىڭ نورمالارى مەن نورماتيۆتەرى وسى ستاندارتقا قوسىمشادا كورسەتىلگەن.
مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتىنا قوسىمشا
№ نورما/
ءنورماتيۆتىڭ اتاۋى نورمانى/
ءنورماتيۆتى رەتتەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت نورما/ نورماتيۆ بويىنشا ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارتقا قۇقىعى بار تۇلعالار ساناتتارى نورما/
نورماتيۆ كولەمى
1 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارعا باراتىن بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەلەۋدى جانە وقىتۋدى جان باسىنا شاققاندا قارجىلان-دىرۋدىڭ ءنورماتيۆى «ءبىلىم تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى
27 شىلدەدەگى زاڭى;
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2010 جىلعى
7 جەلتوقسانداعى
№ 1118 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى» مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارداعى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار رەسپۋبليكالىق ماڭىزدى قالانىڭ جانە استانانىڭ, اۋداننىڭ (وبلىستىق ماڭىزدى قالانىڭ) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى جان باسىنا شاققاندا قارجىلاندىرۋدىڭ جانە تاماقتانۋ ءۇشىن اتا-انالار تولەمىنىڭ مولشەرىن بەكىتەدى;
مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ نەگىزىندە مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ:
2015 جىل - 60 %;
2020 جىل - 60 %.
2 مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن قۇرالدارمەن جانە جيھازبەن جاراقتاندىرۋ نورمالارى «ءبىلىم تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى
27 شىلدەدەگى زاڭى;
«مەكتەپكە دەيىنگى, باستاۋىش, نەگىزگى ورتا, جالپى ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن جابدىقتارمەن جانە جيھازبەن جاراقتاندىرۋ نورمالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2012 جىلعى
7 ناۋرىزداعى
№ 97 بۇيرىعى
(نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 7574 تىركەلگەن)
«بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەلەۋ مەن وقىتۋ وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيا-لىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 17 ناۋرىزداعى № 217 بۇيرىعى
(نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 10975 تىركەلگەن) (بۇدان ءارى – 217 بۇيرىق) مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارداعى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار رەسپۋبليكالىق ماڭىزدى قالانىڭ جانە استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە جانە وقىتۋ ۇيىمدارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتا-ماسىز ەتىلۋىن جۇزەگە اسىرادى;
ويىنشىقتاردىڭ تاقىرىپتىق تىزبەسى, جاس توپتارىنا, مەديتسينالىق بولمەگە, سپورتتىق زالعا جانە باسقالارعا ارنالعان جابدىقتار تىزبەسى;
ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىنىڭ بولمەلەرىندە ورنالاسقان جيھازدى تاڭبالاۋعا جانە ولشەمىنە ء(تۇسى, بيىكتىگى, تيپتەرى جانە ءتۇرى, جيھازدىڭ ەدەننەن, قابىرعادان, ءبىر-بىرىنەن ارا قاشىقتىعى, بالانىڭ جاسىنا جانە بويىنا بايلانىستىلىعى) قويىلاتىن تالاپتار;
جيھاز بەن جابدىقتار سانى ولشەم بىرلىكتەرىندە (سانى, دانا, جيىنتىق, جيناق) كورسەتىلگەن;
وبەكتىلەردىڭ جيھازى مەن جابدىعى بالالاردىڭ بويىنا, جاس ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەس كەلەدى. جابدىقتىڭ جيىنى, سانى جانە كولەمى وبەكتىنىڭ بەيىنىن, ءۇي-جايلاردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسەپكە الا وتىرىپ كوزدەلەدى.
جاتىن بولمەلەردى جۇمساق جانە قاتتى مۇكاممالمەن جابدىقتاۋ, بالالار كۇندىز بولاتىن مدۇ-داعى كيىم-كەشەكتەردى جۋ جانە ونى تاڭبالاۋ تاۋلىك بويى بولاتىن مدۇ-داعى بالالاردىڭ تۇرۋ جاعدايلارىنا قويىلاتىن تالاپتارعا سايكەس كەلەدى.
3 كەمتار بالالاردى الەۋمەتتiك جانە مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەۋ ارقىلى قولداۋ نورمالارى «ءبىلىم تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى
27 شىلدەدەگى زاڭى;
«كەمتار بالالاردى الەۋمەتتiك جانە مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەۋ ارقىلى قولداۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2002 جىلعى 11 شىلدەدەگى زاڭى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 17 مامىرداعى № 499 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
«ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارى» مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارداعى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى بالالاردى ارنايى جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارى بويىنشا وقىتۋدى قامتاماسىز ەتەدى;
پسيحولوگيالىق-مەديتسينا-لىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتا-تسيالاردىڭ قورىتىندىسىنا جانە وقىتۋدىڭ جەكە جوسپارىنا سايكەس كەمتار بالالار مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدى ءۇش جاستان باستاپ الۋىنا بولادى.
ساناتوريالىق بوبەكجاي-بالاباقشالاردا, مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى تەگىن كۇتىپ ۇستاۋ ۇسىنىلادى.
توپتاردىڭ تولىمدىلىعى:
1) ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان: ەستىمەيتىندەر ءۇشىن - 8 بالادان كوپ ەمەس, ناشار ەستيتىندەر مەن كەيىننەن ساڭىراۋ بولىپ قالعاندار ءۇشىن - 10 بالادان كوپ ەمەس;
2) كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان: كوزى كورمەيتىندەر ءۇشىن - 8 بالادان كوپ ەمەس, ناشار كورەتىندەر مەن كەيىننەن سوقىر بولىپ قالعاندار ءۇشىن - 12 بالادان كوپ ەمەس;
3) تىرەك-قوزعالىس اپپاراتىنىڭ فۋنكتسيالارى بۇزىلعاندار ءۇشىن - 12 بالادان كوپ ەمەس;
4) سويلەۋ قابىلەتى بۇزىلعاندار ءۇشىن - 12 بالادان كوپ ەمەس;
5) اقىل-ويى كەنجەلەپ قالعاندار ءۇشىن - 8 بالادان كوپ ەمەس;
6) پسيحيكالىق دامۋى تەجەلگەندەر ءۇشىن - 12 بالادان كوپ ەمەس;
7) ەموتسيالىق-ەركى جاعىنان جانە مىنەز-قۇلقى بۇزىلعاندار ءۇشىن - 6 بالادان كوپ ەمەس;
8) كۇردەلى بۇزىلىستارى بار, ونىڭ ىشىندە سوقىر-ساڭىراۋ بولىپ قال-عاندار ءۇشىن - 6 بالادان كوپ ەمەس.
4 سانيتارلىق-ەپيدەميو-لوگيالىق تالاپتار نورمالارى № 217 بۇيرىق مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارداعى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار وبەكتىلەردىڭ جيھازى مەن جابدىعى بالالاردىڭ بويىنا, جاس ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەس كەلەدى. جابدىقتىڭ جيىنى, سانى جانە كولەمى وبەكتىنىڭ بەيىنىن, ءۇي-جايلاردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسەپكە الا وتىرىپ كوزدەلەدى.
جاتىن بولمەلەردى جۇمساق جانە قاتتى مۇكاممالمەن جابدىقتاۋ, بالالار كۇندىز بولاتىن مدۇ-داعى كيىم-كەشەكتەردى جۋ جانە ونى تاڭبالاۋ تاۋلىك بويى بولاتىن مدۇ-داعى بالالاردىڭ تۇرۋ جاعدايلارىنا قويىلاتىن تالاپتارعا سايكەس كەلەدى.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 7 قىركۇيەكتەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №12028 بولىپ ەنگىزىلدى.